Kranial (Beyin) US İnceleme

Anasayfa » Makaleler » Kranial (Beyin) US İnceleme
share on facebook  tweet  share on google  print  

Kranial (Beyin) US İnceleme

"Makaleler" için, toplam 1 sonuç arasından 1 - 1 arası sonuçlar

KRANİAL US İNCELEME: 

Kanama ve iskemiye olan hassasiyetleri nedeniyle prematür infantlar, intrakranial kanama riski taşıyan infantlar, intrakranial kanama-iskemi ya da hidrosefali vb şüphesi taşıyan ya da  tanı almış ve tedavisi sürmekte olan infantlar kranial US inceleme adaylarıdır.  

Ön fontanelin henüz osifiye olmadığı ilk 6-9 ay içerisinde, fontanele rahatlıkla oturtulabilen yüksek frekanslı bir prob kullanılarak, koronal ve sagital planda taramalar yapılabilir. Posterior fossa değerlendirilmesi için daha düşük frekansların tercih edilmesi gerekebilir. Squamoz kemik üzerinden düşük frekanslı prob ile aksial kesitler alınabilir. 

  KRANİAL US SIRASINDA DEĞERLENDİRİLEN ÖZEL ANATOMİK YAPILAR:  

Ventriküler sistem, serebral ve serebellar hemisferler, ekstraaksial alanlar, girus ve sulkuslar, koroid pleksuslar, germinal matriks ve periventriküler alan kranial US inceleme sırasında değerlendirilmesi gereken belli başlı anatomik yapılardır. İncelemede;

·          Ventriküllerin konum, boyut, simetri ve şekilleri, duvar kalınlıkları, içerikleri;

·          Nöral parankim içi yer kaplayan lezyon, kanama alanı, porensefalik kist;

·          Koroid pleksusların simetri, ekojenite, kalınlıkları;

·          Ekstraakisal alanlar, girus ve subkusların durumu değerlendirilip raporda belirtilmelidir.   

 Ventrikül ölçümleri:  

Ventriküllerin genişliklerinin değerlendirilmesi ve takiplerinin yapılması için çeşitli ölçüm teknikleri geliştirilmiş olup en çok kullanılanları aşağıda ifade edilmiştir.  

Levene’nin venkriküler indeks değeri:

·          Orta hat-lateral ventrikal ön boynuz arası mesafedir.

·          Term bebeklerde 3. persantil değeri 9 mm, 50. persantil değeri 12mm ve 97. persantil değeri 14mm olarak bildirilmektedir. Biventriküler genişliğin bihemisfer genişliğine oranının üst sınırı %30 olarak bildirilmektedir. 

Virkola ölçümleri infantın kaç haftalık olduğuna göre değerlendirilir.

·          Kombine koronal ventriküler genişliği

·          Ventriküler korpus genişliği 

·          Hemisfer genişliği ölçümleri yapılır.

Aşağıdaki tabloda üst sınırların aralıkları belirtilmiştir:  

Yaş (ay) Ventriküler korpus genişliği Hemisferik genişlik Kombine koronal ventriküler genişlik
0-3 14-16 46-52 28-31
3-6 16.5-18 53.5-57.5 32-34.5
6-9 18.5-20 59-63 35.5-37.5

Kaudotalamik çentik: Parasagital kesitlerde kaudat nukleus el talamıs arasında izlenen hiperekojenik oluktur. Hemen önünde yer alan germinal matriksin belirteci olması nedeniyle önem taşır. 

Koroid Pleksuslar: Lateral vetriküller içerisinde Foramen Monro’dan itibaren arkaya doğru yer alan, simetrik kalınlıkta, iyi ve keskin sınırlı, hiperekojenik yapılar şeklindedir. 12 mm’in üzerindeki kalınlık ölçümü, asimetrik kalınlaşma, düzensiz kenar yapısı ve eşlik eden ventriküler dilatasyon ve ventrikül içi kanama bulguları erken dönem kanama yönünde anlamlı olabilir. Küçük kistler ihtiva edebilir.

Kavum septum pellusidum et verge: İki taraftaki lateral ventrikülleri birbirinden ayıran septum pellusidumun tam birleşememesi halinde izlenen, ventrikül ile ilişkisi olmayan orta hat yerleşimli kistik yapılardır. Preterm infantların hepsinde gözükür. Önde yer alanı kavum septum pellusidum, arkada yer alanı verge olarak adlandırılır.

Korpus kallozum: Koronal kesitlerde her iki lateral ventrikülün hemen üzerinde izlenen bant vari yapıdır. Sagittal kesitlerde orta hatta gösterilebilir. Agenezisi halinde kendisine eşlik eden ventriküllerin pozisyon ve özelmiklerine ait bulgularla şüphelenilebilir.

Germinal matriksler: Çok sayıda damar ihtiva eden dolayısıyla kanama ve iskemiye duyarlı olan, kaudotalamik çentiğin hemen önünde-lateral ventriküllerin komşuluğunda subepandimal alanda yer alan yapılardır. Preterm kanama hassasiyeti gösteren infantlarda özellikle incelenmeleri gerekir.

KRANİAL US İLE DEĞERLENDİRİLEBİLEN ÖNEMLİ PATOLOJİLER:

Periventriküler lökomalazi (PVL):

Prematür infant (32-34.haftalar arası dönemde) germinal matriksin gerilemesi ve korteks - beyaz cevher gelişimi için daha fazla oksijene yani kanlanmaya ihtiyaç duyar. Bu dönemde gelişen hipoksi ve perfüzyon azalmasına neden olan dekolman, doğum asfiksisi, solunum distresi, ikiz transfüzyonu gibi faktörler nekroz ve enfarkt alanlarının gelişimine sebep verebilir. Bu alanlar periventriküler alanda bilateral ve simetrik yerleşim gösterecek şekildedir. Erken dönemde hiperekojenik alanlar, 2-6 hafta içerisinde ise çok sayıda küçük alanlar halinde izlenirler. Ekojenik glial skar dokusu oluşturabilirler. Nörolojik hasar ve ciddi durumlarda ölüm olabilir.

Doğumdan itibaren 11. haftaya kadar gelişebilir. Özellikle lateral ventriküllerin frontal boynuz ön komşulukları, lateral ventriküllerin eksternal açıları ve arka boynuz lateral yüzey komşulukları sık tutulum yerleridir. Kistler ventrikül ile ilişkileri olmamakla beraber çok büyük boyutlarda olanları ventriküle bası yapıp düzensiz kontura sebep olabilir.

Kortikal tutulum olmaz. Eşlik eden germinal matriks kanamaları olabilir.

1992 Devries derecelendirmesi:

·  Grade I ve II: kaybolan veya kalıcı kistlere dönüşebilen ekojenik alanlar

·  Grade III: multiple beyaz cevher kistleri

·  Grade IV (Ciddi PVL): multiple beyaz cevher kistleri ve laküner enfarkt alanları

İntrakranial kanama:

Doğum travması, hipotermi, koagülapati, pnömotoraks, solunum distresi durumunda ekstrakorporial membran oksijenizasyonu uygulaması en sık sebepler arasındadır. Prematür infantlar hassasiyet taşırlar. Genellikle doğum sonrası ilk hafta içerisinde gelişir. İntrakranial kanama riski taşıyan bebeklerin bu dönemde (optimal zaman doğum sonrası ilk 72 saat) kranial US incelemeleri ve 14. günde US incelemenin tekrarı önerilir. Germinal matriksler, bazal ganglionlar, ventrikül içleri ve komşulukları, serebellum ve ekstraaksial alanlar özellikle değerlendirilmelidir.

Aktif kanama döneminde Us incelemede ekojenik alan görüntülenirken, birkaç hafta içerisinde bu alanın likefiye olup kistik yapılara dönüştüğü gözlenir.

Germinal matriks (subepandimal) kanamaları:

Germinal matriks kaudotalamik çentiğin hemen önünde olacak şekilde lateral ventriküllerin içerisine doğru yerleşim gösteren, damar yapıdan zengin olması nedeniyle perfüzyon değişikliği ve vazodilatasyona hassa olan ve kanama yönünde risk taşıyan bölgelerdir. Bu bölgeye olan kanamalar lateral ventrikül içerisine ve nadiren parankime açılabilir. Prognozları iyidir, çoğunlukla sekel bırakmadan iyileşirler.

Germinal matriks kanamalarında Papille sınıflaması:

·          Grade I: izole GM kanaması

·          Grade II: ventriküle rüptür +, ventriküler dilatasyon

·          Grade III: ventriküle rüptür +, ventriküler dilatasyon +

·          Grade IV: ventriküle rüptür +, parankimal uzanım +, porensefalik kistler gelişebilir.  

Koroid pleksus içerisine ve serebellumda gelişen taze kanamalar, bu anatomik yapıların hiperekojenik olmaları nedeniyle gözden kaçırılabilir. Koroid pleksus kalınlıklarının 12 mm’in üzerinde olması, koroid pleksuslarda asimetrik kalınlaşma, kontur düzensizliği ve eşlik eden ventrikülomegali ve ventrikül içi kanama bulguları koroid pelksus içerisine kanamayı akla getirmelidir.  

Ekstraaksial kanamalar subdural ve subaraknodial aralıkta olabilir.

Subdural kanamalar genellikle travma ile bağlantılır. Kanama diyatezi durumlarında da görülebilir. Giruslarda düzleşme ve kompresyon, kanamaların giral kıvrımlar üzerinde olmaması, bazen duranın ayırd edilmesi ve büyük kanamalarda orta hat şiftinin olması tanıda önemli ipuçlarıdır. Subaraknoid kanamalar intraventriküler kanamanın ya da subdural kanamanın uzantısı olabilir. Atrofiye sekonder subaraknoid aralığın genişlemesi ile gelişebilir. Kanama diyatezinde görülebilir. Doppler ile kanamanın olduğu aralıkta damarların gösterilmesi, kanama materyalinin giral kıvrımlar üzerinde yer alıyor olması subdural kanamadan ayrımda önemli ipuçlarıdır.  

KRANİAL US İLE DEĞERLENDİRİLEBİLEN DİĞER DURUMLAR:  

Ventriküler koarktasyon: Lateral ventrikül ön boynuzları anterolateralinde,  koronal planda sınırları ventriküllerden ayrı olarak izlenen, kendilerine ait çeperleri olan, inci tanesi görünümünde subepandimal kistler şeklindedir. Sagital kesitlerde ventrikül içi bölme gibi algılanırlar. Bilateral - simetrik görünümdedirler.  

Korpus Kallozus agenezisi: Korpus kallozus sagital planda orta hatta US ile gösterilebilir bir anatomik yapıdır. Agenezisi halinde 3. ventrikül normalden yüksekte-lateral ventrikül ön boynuzları arasında konumludur. Ön boynuzlar birbirine paralel konum kazanmıştır. Arka boynuzlar genişlemiştir. DWV, Arnodld Chiari, holoprozensefali, ensefalosel gibi anomaliler eşlik edebilir.  

Galen veni Anevrizması: 3. Ventrikül araksında yer alan, RDU ile içerisinde kan akımının varlığı gösterilen AVM’dır. Ciddi kalp yetersizliği ve kafada üfürüm bulguları eşlik edebilir.  

Talomositriat damarlar: Talamus ve bazal ganglionlarda lineer ekojenitler şeklinde görüntülenirler. Kongenital enfeksiyonlar, Trizomi 13, asfiksi ve hidrops sebeplar arasında düşünülmelidir.  

Porensefalik kistler: ventrikül ve subaraknoid alan ile ilişkili olabilen, ventriküler dilatasyonun eşlik edebildiği, parankimal tutulum ile seyreden hastalıkların likefaksiyonu ile gelişen kistlerdir.  

Atrofi: Beyin hacminin küçülmesine ventrikülomegali eşlik edebilir. Hidrosefalien fraklı olarak ventrikül konturları düzensiz olabilir. Eşlik eden kafa büyümesi, fontanel şişliği ya da semptom olmaması hidrosefaliden ayrımda kullanılan parametrelerdir. 

Hidrosefali: Ventrikülomegaliye normalden büyük baş, gidereke büyüyen baş, fontanel şişliği eşlik eder. Parankm komprese olmuştur. Ventriküler dilatasyonun takibi ve şunt uygulamalarında şunt kontrolü için US kullanılabilir.  

Kontüzyon ve beyin ödemi: Kontüzyon genellikle frontoparietal alanlarda gri-ak amdde bileşkesinde dallanan hipoekojenik alanlar şeklinde izlenir. Ödemli beyin parlak beyin olarak görüntü verir.


Kaynak : Dr.Ayşe Nur Okçu
Tür : Diğer Tarih : 13.02.2011
[ Tüm yazılara ulaşmak için burayı tıklayınız. ]
e-bülten üyeliği
Ad Soyad
e-posta